Cosplay props 3D printen: zo bouw je een helm, harnas of staf

Zo bouw je een prop op, van bestand tot draagbaar stuk

Een prop is zelden één print. Het meeste werk zit in opdelen, lijmen en afwerken. De volgorde die in de praktijk werkt:

• Model: kies een bestand uit een modellenbibliotheek met een licentie die printen voor jezelf toestaat, ontwerp zelf, of laat een modelleur een printklaar model maken. In de studio pas je een bestaand model aan: meten, schalen naar je hoofdmaat, een doorsnede maken.
• Opdelen: snijd het model in delen die op de printer passen, met rechte snijvlakken en pennen om uit te lijnen. Hoe dat gaat lees je in STL bewerken, repareren en opdelen.
• Printen: grote delen in FDM, details in resin. Controleer de maat na het uploaden; een helm die 10 procent te klein is, past niet.
• Lijmen en versterken: tweecomponentenlijm of secondelijm op de naden, aan de binnenkant glasvezelband met epoxy voor stijfheid. Een staf krijgt een houten stok of aluminium buis door de kern.
• Schuren, vulprimer, verf, lak: grof en dan fijn schuren, vulprimer die laaglijnen vult, opnieuw schuren, verf en een laklaag die tegen zweet en regen kan.
• Bevestiging: riemen, klittenband, elastiek of magneten, bij een helm een voering en ventilatiegaten. Pas alles vóór de laatste laklaag.

Welke techniek voor welk onderdeel

De keuze tussen resin en FDM volgt uit maat, gewicht en hoeveel detail je wilt zien. De tabel geeft per soort prop de techniek, de reden en een inschatting van het aantal delen bij de grootste stukken die bij ons in één keer kunnen, voor een prop op volwassen maat.

Twijfel je bij een stuk op de grens, zoals een groot masker? Upload het via Print mijn bestand; past het niet in resin, dan gaat het automatisch naar een offerte.

Waarom een helm of harnas in delen of in FDM gaat

Een helm voor een volwassen hoofd is al snel 250 mm breed en 300 mm hoog. Dat is groter dan 127 × 80 × 160 mm, dus in resin wordt het een puzzel van zes tot tien delen. Die delen zijn ook zwaar: een resinprint is massief of heeft dikke wanden, en de hars is hard maar bros. Een resinhelm die van een tafel valt, barst eerder dan een FDM-helm.

FDM doet het omgekeerde goed. PLA en PETG worden geprint met een dunne wand en een open vulling, zodat een helm licht blijft en toch stijf is. PETG buigt iets mee voordat het breekt; PLA is stijver en makkelijker te schuren. Welke past, lees je in PLA of PETG.

Bij Huedcast is resin de standaard en FDM op aanvraag: je vraagt een offerte aan, wij printen tot 250 × 250 × 250 mm in één stuk, en wat groter is, komt in delen. Zo is cosplay 3D-printen in de praktijk een combinatie: de grote vorm in FDM, de details in resin, en jij lijmt het samen.

Wat resin wél heel goed doet

Resin print in lagen van 0,05 mm; de printer kan ook 0,03 mm, maar online printen we op 0,05 mm. Dat is het verschil tussen een embleem waar je de rune in ziet staan en een embleem waar je de rune moet raden. Alles wat klein is en bekeken wordt, wint in resin: emblemen, gespen, een gegraveerd handvat van een toverstaf, een broche of ring bij het kostuum. Resin heeft geen laaglijnen om weg te schuren.

Een praktische combinatie: het gevest van een zwaard of de kop van een staf in resin, de lange steel in FDM of van hout. Detail waar het telt, gewicht waar het niet telt.

Van ruw grijs naar glad en geschilderd

Elke print komt ruw uit de printer: FDM met laaglijnen, resin met een mat oppervlak en soms een afdruk van een support. Props maken is daarom voor een groot deel schuren. Begin grof, rond korrel 120, en werk op naar 400 tot 800; het materiaalwiki van Polymaker beschrijft dezelfde stappen voor cosplaystukken, met vulprimer tegen laaglijnen en daarna acrylverf.

Twee dunne lagen vulprimer met schuren tussendoor doen meer dan één dikke. Daarna verf en een lak die bij het effect past: mat voor leer en steen, zijdeglans voor metaal. Hoe je primer, verf en lak opbouwt, lees je in 3D-print schilderen en afwerken.

Draagbaar en veilig op een evenement

Een prop die na een uur pijn doet, blijft in de tas. Denk bij het opdelen al aan gewicht: een 3D-geprinte helm in FDM met dunne wand weegt een fractie van een massieve resinhelm. Een helm krijgt een voering van schuim en ventilatiegaten bij mond en slapen, anders beslaat het vizier.

Rond scherpe punten af, ook op een geprint zwaard: een stompe punt doet niets af aan het beeld en voorkomt ongelukken. Maak geen echte wapens of onderdelen die daarvoor kunnen doorgaan. Elk evenement heeft eigen regels over lengte, materiaal en controle aan de ingang; lees die vooraf na.

Wat Huedcast doet en niet doet

We printen in resin als standaard en in FDM (PLA of PETG) op aanvraag, op onze eigen printers in Wijchen. Eén kleur per print; meer kleuren alleen als losse onderdelen die je in elkaar klikt of lijmt. Je krijgt het stuk in ruw grijs om te schilderen, of getint voor dezelfde prijs. We schilderen niet: dat bepaalt het karakter van een prop, en dat wil je zelf doen.

We printen geen beschermde figuren, personages of merken, ook niet als het bestand vrij op internet staat: dat een model te downloaden is, betekent niet dat het geprint mag worden. Eigen werk, of een model met een licentie die laten printen toestaat, kan wel. Creative Commons kent zes varianten; de letters NC en ND zeggen of je het model niet commercieel mag gebruiken en of je het niet mag aanpassen. Of een betaalde printdienst een model met NC voor je mag printen, staat er niet uitdrukkelijk in; vraag het de maker of kies een model zonder NC. Bij het uploaden bevestig je dat je het bestand mag laten printen.

Wil je iets dat niet bestaat, zoals een ruimtepistool van je eigen ontwerp? Dan tekent een modelleur het via de ontwerpdienst: eerst een offerte, twee revisierondes inbegrepen.

Veelgestelde vragen

Kan een helm in één stuk geprint worden?

In resin niet: een helm op volwassen maat is groter dan 127 × 80 × 160 mm. In FDM kan het soms wel, tot 250 × 250 × 250 mm, op aanvraag via een offerte. Is de helm groter, dan komt hij in delen: die snijd je zelf op in de studio, of onze modelleur deelt hem op (op offerte). De naden lijm en schuur je zelf.

Welk materiaal is het beste voor cosplay props?

Er is geen materiaal dat alles kan. Voor grote, lichte delen zoals een helm of harnas werkt FDM in PLA of PETG. Voor detail, zoals emblemen, gespen en kleine decoratieve stukken, werkt resin met lagen van 0,05 mm. De meeste props combineren beide.

Hoe maak ik een geprinte prop glad?

Schuur van grof naar fijn, van korrel 120 naar 400 tot 800. Spuit dan twee dunne lagen vulprimer en schuur tussendoor licht na. Daarna verf en lak. Een resinprint heeft geen laaglijnen en kan na een lichte schuurbeurt direct de primer op.

Mag ik een prop van een film of game laten printen?

Nee. Beschermde figuren, personages en merken printen we niet, ook niet als het bestand vrij op internet staat. Een eigen ontwerp of een model met een licentie die laten printen toestaat kan wel; bij een NC-licentie is dat niet zeker, vraag het de maker. Bij het uploaden bevestig je dat je het bestand mag laten printen.