Resin print nabewerken: wassen, uitharden en supports verwijderen

Waarom een resinprint nabewerking nodig heeft

Een lcd- of MSLA-printer hardt vloeibare hars per laag uit met licht. Als de print van de plaat komt, zit er nog een film natte hars op en in de print. Die hars is kleverig, ruikt en irriteert de huid. Wassen haalt hem weg.

Resin uitharden gebeurt in twee stappen: eerst per laag in de printer, daarna in één keer onder een uv-lamp. Formlabs noemt de print tussen die stappen een 'green state': de vorm is af, maar de hars is nog niet volledig uitgehard en de print heeft zijn eindsterkte nog niet. Te weinig naharden geeft een zachte, soms kleverige print. Te lang naharden maakt hem geel, schrijven Elegoo en Formlabs.

Supports komen erbij: de staafjes die overhangen dragen tijdens het printen. Die moeten eraf, en de puntjes die ze achterlaten werk je weg. Dat is het deel dat de meeste tijd kost.

Van bak tot klaar: de stappen op een rij

Dit is de volgorde die fabrikanten van harsen en wash-and-cure-stations aanhouden. De laatste kolom zegt wat er al gedaan is als je bij Huedcast bestelt.

Supports weghalen: vóór of na het naharden?

Hier verschillen de adviezen. Vóór het naharden is de hars nog iets zacht: de supports breken makkelijker af en laten kleinere puntjes achter.

Formlabs zelf adviseert het omgekeerde: laat de supports zitten tijdens het naharden, omdat ze het stuk in vorm houden en kromtrekken tegengaan. Daarna is support verwijderen lastiger, want de hars is harder en brosser, en de kans op een afgebroken randje is groter.

Een praktische middenweg: dunne, losse delen (een zwaard, een staf, een vlag) hard je na mét supports; stevige stukken ontdoe je eerst van supports. Knip altijd op een paar millimeter van het model en werk het restje daarna weg.

Wat doet Huedcast al en wat kun je zelf?

Alles tot en met de supportpunten. We printen in lagen van 0,05 mm, wassen de print, halen de supports eraf, laten hem drogen en harden hem na onder uv-licht. Daarna werken we de supportpunten glad waar ze zichtbaar zijn. Dat zit in de prijs; je betaalt er niet extra voor.

Je ontvangt dus een droge, harde print die je direct kunt gebruiken of schilderen. Kies je ruw grijs, dan is dat de basis om te schilderen; getint (petrol, violet of magenta) is klaar om neer te zetten. Hoe dat eruitziet lees je op de pagina over resin 3D printen.

Wat je zelf nog doet: schuren en schilderen. Een gladgewerkt supportpunt is nog niet onzichtbaar; met fijn schuurpapier en een laag primer verdwijnt het helemaal. Hoe je dat aanpakt staat in miniaturen schilderen en in 3D-prints schilderen en afwerken. Nog een keer naharden hoeft niet en raden we af: extra uv-licht maakt de print alleen geler.

Eigen bestand laten printen? Upload je STL of 3MF bij Print mijn bestand en zie direct maat en prijs.

Veilig werken met resin

Ongeharde hars en wasvloeistof zijn chemisch, geen knutselmateriaal. Dit zijn de regels die fabrikanten en afvalbedrijven geven:

• Handschoenen van nitril (of neopreen, geen latex) bij alles wat nat is: de bak, de plaat, de natte print, de wasbak. Formlabs schrijft dit voor. Hars op je huid was je met water en zeep, niet met alcohol.
• Ventileer: raam open of afzuiging aan. Isopropanol verdampt snel en hars ruikt; dat wil je niet urenlang inademen.
• Kijk niet in de uv-lamp. Wash-and-cure-stations hebben een uv-werende kap en starten niet als die open staat (Elegoo-handleiding). Gebruik je een losse lamp zonder kap, zet dan een uv-werende bril op.
• Ongeharde hars, vuile isopropanol en doekjes met hars zijn klein chemisch afval. Milieu Centraal en afvalbedrijf Dar, dat de milieustraat aan de Bijsterhuizen in Wijchen beheert, rekenen verf, lak en de bijbehorende oplos- en reinigingsmiddelen tot kca: apart inleveren bij de milieustraat, nooit door de gootsteen of bij het restafval.
• Ook het water van water-afwasbare hars mag niet het riool in, schrijft Elegoo: laat het in de zon staan tot de hars erin is uitgehard, zeef de vaste resten eraf en lever die in.
• Pas als de print nagehard en droog is, pak je hem zonder handschoenen aan.

Dit heb je thuis nodig als je zelf resin print

Print je zelf, dan is de nabewerking een vaste kostenpost naast de printer:

• Een wash-and-cure-station: wast en hardt na in één apparaat, met timer tot 30 minuten en een uv-werende kap. Gangbare modellen van Elegoo en Anycubic kosten 130 tot 220 euro.
• Of goedkoper: twee afsluitbare bakken (vuil en schoon) plus een losse uv-lamp van 405 nm. Een draaiplateau helpt om alle kanten gelijk te belichten.
• Isopropanol van 99 procent: ongeveer 3,50 tot 6 euro per liter als je 5 liter koopt. Laat vuile alcohol een nacht bezinken en schenk de heldere laag af voor hergebruik; het bezinksel hardt in zonlicht uit tot vast afval (Elegoo-handleiding).
• Nitrilhandschoenen, keukenpapier, een plastic spatel voor de plaat, een scherp tangetje voor de supports en fijn schuurpapier.
• Een plek met ventilatie en zonder zonlicht op hars en prints: Formlabs waarschuwt dat prints in direct zonlicht bros worden en verkleuren.

Tel je dat op, dan ben je aan station en alcohol ongeveer 150 tot 250 euro kwijt, plus kleine spullen en tijd. Voor één beeldje of een paar onderdelen per jaar is laten printen vaak eenvoudiger: je krijgt een afgewerkte print thuis. Print je elke week, dan verdient de uitrusting zich terug. Twijfel je nog tussen de technieken? Lees dan eerst resin of filament.

Veelgestelde vragen

Mag een resinprint in de zon uitharden?

Het kan, maar Elegoo raadt het af: zonlicht is niet te regelen en maakt de print snel geel. Formlabs noemt zonlicht wel als mogelijke lichtbron, maar waarschuwt dat prints die in direct zonlicht liggen bros worden en verkleuren. Wie toch de zon gebruikt, krijgt van Elegoo deze tip: zet het model in een glazen pot met schoon water, dat geeft een gelijkmatiger resultaat.

Wat gebeurt er als je een resinprint te lang nahardt?

Hij wordt geel. Elegoo zet die waarschuwing in de handleiding van zijn wash-and-cure-station; Formlabs schrijft dat te lang naharden bij zijn harsen vooral vergeling geeft en de sterkte niet verder verbetert. Begin met de tijd die de fabrikant van je hars noemt en verleng alleen bij dikke stukken.

Waar laat je gebruikte isopropanol en resinresten?

Bij het klein chemisch afval op de milieustraat van je gemeente, net als verf en terpentine. Door de gootsteen of in het restafval mag het niet: het vervuilt water en bodem. Laat de alcohol eerst bezinken en hergebruik de heldere laag; het bezinksel hard je uit in zonlicht en gooi je dan als vast afval weg.